Prof. Dr. Sezgin Bakırdere

Speech Title : Analitik Kimya: Yüksek doğruluk ve duyarlılık hedefine yolculuk

Dr. Sezgin BAKIRDERE 01.06.1980 tarihinde Elazığ’da doğmuş, Fırat Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü’nden 2001 yılında mezun olduktan sonra Analitik Kimya Anabilim Dalında Yüksek Lisansını 2003 yılında tamamlamıştır. 2009 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde Doktora Eğitimini başarı ile tamamlayan Dr. Bakırdere doktora eğitiminin bir kısmını Kanada Ulusal Araştırma Merkezi’nde sürdürmüştür. 2012 yılında Doçent, 2017 yılında profesör unvanını alan Dr. Bakırdere çeşitli kurum/kuruşlarca desteklenmiş 22 bilimsel araştırma projesinde yürütücü ve araştırıcı olarak görev almıştır. Uluslararası saygın dergilerde yayınlanmış 181 makaleye, uluslararası saygın yayınevlerince basılan 2 kitaba, ulusal/uluslararası sempozyumlarda sunulmuş 167 bildiriye sahiptir. SCI/SCI-E kapsamında basılan yayınlarına 1450 nin üzerinde atıf alan Dr. Bakırdere birçok bilimsel derginin editör kurulunda yer almaktadır. Yaptığı çalışmalara ulusal/uluslararası platformlardan 11 farklı ödül kazanan Dr. Bakırdere 2015 yılında seçildiği Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) üyeliğinin yanında dünya genelinde 200 üyesi bulunan Küresel Genç Akademi üyeliğine 2018 yılında seçilmiştir. Akademik hayatına Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Bölümü’nde devam eden Dr. Bakırdere aynı zamanda Merkez Laboratuvar Müdürlüğü ve Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dekanlığı görevlerini de sürdürmektedir. Evli ve iki çocuk babasıdır.

Konuşma Özeti
Analitik Kimya: Yüksek Doğruluk ve Duyarlılık Hedefine Yolculuk
Sezgin Bakırdere

*Yıldız Teknik Üniversitesi, Kimya Bölümü, 32349, İstanbul, Türkiye
*Türkiye Bilimler Akademisi, Piyade Sokak No: 27, Çankaya, 06690, Ankara, Türkiye

İnorganik ve organik maddelerin kalitatif ve kantitatif tayinlerinin yüksek doğruluk ve duyarlılıkta yapılmaları analitik kimyanın temel amaçlarından biridir [1]. Geliştirilen bir analitik yöntemin doğru, kesin ve güvenilir sonuçlar vermesi adli kimya, ekoloji, teknoloji gibi farklı alanlarda gelişmeleri pozitif yönde etkiler [2]. Geliştirilecek bir yöntemin duyarlılığı da analitik yöntemler için oldukça önemli bir parametredir. Bir yöntemin doğruluk ve duyarlılığı kullanılan analitik yöntemden ve örnek matriksinden etkilenebilmektedir [1]. Günümüzde çeşitli ön deriştirme yöntemleri, online ve offline modifikasyonlar gibi farklı stratejiler izlenerek spektroskopik ve kromatografik yöntemlerin duyarlılıkları arttırılabilmektedir [3]. Örnek olarak yarıklı kuvars tüp (YKT) kullanılarak alevli atomik absorpsiyon spektrofotometrisinde analit atomlarının ışın yolu üzerinde kalma süresi arttırılarak analitin tespit ve tayin limitleri iyileştirilebilmektedir [4]. Bunun yanı sıra T-şekilli YKT-atom tuzaklama yöntemi kullanılarak analit atomlarının kuvarsın iç yüzeyinde biriktirilmesi ve indirgen bir gaz yardımıyla salınması ile ultra eser seviyede tayinler yapılabilmektedir [5]. Ön deriştirme yöntemleri de duyarlılığın arttırılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Ağır metallerin ve organik bileşenlerin ön deriştirilmesine yönelik literatürde sıvı-sıvı ekstraksiyon ve katı faz ekstraksiyon temelli olan dağıtıcı sıvı-sıvı mikroekstraksiyon, akıllı çözücü sıvı faz mikroekstraksiyon, derin ötektik çözücü sıvı faz mikroekstraksiyon, dağıtıcı katı faz ekstraksiyon ve nanopartikül esaslı katı faz ekstraksiyon gibi çok sayıda yöntem bulunmaktadır. Duyarlılığın arttırılması ve analitin matriks etkilerinden uzaklaştırılması ile yüksek doğrulukta sonuçlar elde edilmesi bu yöntemlerin en büyük avantajlarındandır [6]. Yüksek doğruluğa ve kesinliğe sahip bir yöntem olarak birçok kullanım alanı bulan izotop seyreltme yöntemi de son yıllarda araştırmacılar tarafından sıklıkla tercih edilir hale gelmiştir. Kararlı bir izotopu bulunan/sentezlenebilen organik ve inorganik analitlere uygulanabilen bu yöntemde izotopların oranlarının ölçümü ile analitin tayini yüksek doğruluk ve kesinlik ile yapılabilmektedir [7].

Anahtar kelimeler: Doğruluk, duyarlılık, önderiştirme yöntemleri, atom tuzaklama, yarıklı kuvars tüp.

Referanslar

[1] M. de la Guardia, An integrated approach of analytical chemistry, J. Braz. Chem. Soc. 10 (1999). https://doi.org/10.1590/S0103-50531999000600002.

[2] R.S. Dybczyński, The role of NAA in securing the accuracy of analytical results in the inorganic trace analysis, J. Radioanal. Nucl. Chem. 322 (2019) 1505–1515. https://doi.org/10.1007/s10967-019-06675-7.

[3] H. Filik, A.A. Avan, Magnetic nanostructures for preconcentration, speciation and determination of chromium ions: A review, Talanta. 203 (2019) 168–177. https://doi.org/10.1016/j.talanta.2019.05.061.

[4] M. Şaylan, B.T. Zaman, E. Gülhan Bakırdere, S. Bakırdere, Determination of trace nickel in chamomile tea and coffee samples by slotted quartz tube-flame atomic absorption spectrometry after preconcentration with dispersive liquid-liquid microextraction method using a Schiff base ligand, J. Food Compos. Anal. 88 (2020) 103454. https://doi.org/10.1016/j.jfca.2020.103454.

[5] İ. Şahin, Ç. Büyükpınar, N. San, S. Bakırdere, Development of a sensitive analytical method for the determination of cadmium using hydrogen assisted T-shape slotted quartz tube-atom trap-flame atomic absorption spectrophotometry, Spectrochim. Acta Part B At. Spectrosc. 147 (2018) 9–12. https://doi.org/10.1016/j.sab.2018.05.017.

[6] D.S. Chormey, S. Bakırdere, Principles and Recent Advancements in Microextraction Techniques, in: Compr. Anal. Chem., Elsevier, 2018: pp. 257–294. https://doi.org/10.1016/BS.COAC.2018.03.011.

[7] J. Meija, Z. Mester, Paradigms in isotope dilution mass spectrometry for elemental speciation analysis, Anal. Chim. Acta. 607 (2008) 115–125. https://doi.org/10.1016/j.aca.2007.11.050.

32. Ulusal Kimya Kongresi